De vier fraters over de eerste weken van www.fraters.nu
fr. Albert: We ontmoeten respect én onbegrip
fr. Caspar: Onze openheid schiet gelukkig niet door
fr. Paul: De site dwingt me tot reflectie
fr. Niek: Wennen aan de ruwheid van sommige forumbijdragen
Hoe ver ga je met je openheid?
Van onze verlaggever
‘Wat ik vooral zo positief aan onze site vind, is dat het mij doorlopend dwingt taal te geven aan mijn gelovig zijn. De reacties op het forum moet je bovendien nogal snel geven. Dat is soms lastig, maar eigenlijk helemaal niet slecht. Dat dwingt je ook tot dúrven formuleren.’ Fr. Niek is erg trots op het eigen ‘product’. ‘Ja, ik vind dat de site erg mooi is geworden, zowel naar vorm als inhoud. Ik denk dat we ons verhaal neerzetten in een taal en een vorm die je zó op internet nog niet aantrof.’
Fr. Albert: ‘Ik vond het heel bijzonder dat ons initiatief door de “internet community” zo hartelijk werd verwelkomd. Zo van: “Hé, jullie willen gewoon meedoen, jullie zetten je niet af tegen moderne vormen, maar jullie houden wel vast aan je boodschap en zeggen gewoon wat je te zeggen hebt.” Van zo’n reactie word ik enthousiast.’
Openheid
Waren de fraters niet bang dat hun openheid ervaren zou kunnen worden als ‘exhibitionisme’ en dat ze zelf andersom last zouden krijgen van voyeurisme?
Fr. Caspar: ‘We hebben het over dat risico bij de voorbereiding vaak gehad. Het gekke is dat ik, vanaf het moment dat de site is gaan draaien, daar nooit meer aan denk. We hebben waarschijnlijk een vorm gevonden die wel heel open is, maar niet het risico heeft dat je daarin doorschiet en dan ook geen gekke dingen bij anderen oproept.’
Fr. Niek: ‘Ik denk bijvoorbeeld dat het daarom heel goed is dat we onze dagboeken niet dagelijks maken, maar eens in de week. Dan zijn de dingen iets meer bezonken.’
Het dagboek wordt bij toerbeurt geschreven, dus elke frater is eens in de vier weken ‘aan de beurt’.
Fr. Caspar: ‘Dat is me ondertussen bijna te lang geworden. Ik verheug me nu al weer op het schrijven van de volgende. En dat terwijl ik er vóór de start van de site nogal tegenop zag.’
In hun dagboeken schrijven de fraters uiteraard ook over anderen. Onherkenbaar, tenzij met de betrokkene anders is afgesproken.
Fr. Niek: ‘Daar moet je nog zorgvuldiger in zijn, dan je al denkt. Op de school waar ik werk werden leerlingen waar ik iets over schreef toch herkend, ondanks dat ik van alles veranderd had. Het was niet erg, maar het was níet mijn bedoeling. Ik doe het nu anders; als ik over een klas op school schrijf laat ik het de betrokkenen vooraf gewoon lezen.’
Waar je de streep trekt van wat je wel en wat je niet op de site zet, is soms nog een beetje zoeken. Voor alle vier. Eén van hen trok kort geleden een duidelijke streep. Een sterfgeval in zijn directe omgeving (een dochter van iemand waar hij veel mee samenwerkt) greep deze frater erg aan. En hoewel hij zich bewust is dat het schrijven over verdriet en verlies anderen tot steun kan zijn, durfde en wilde hij het midden in z’n eigen ontreddering niet aan. ‘Ik wil tegenover het verdriet van de ouders bescheiden zijn met mijn gevoel van ontworteling. En hoewel ik weet dat mensen bijvoorbeeld steun kunnen hebben aan het maken en reageren op een internetcondoleanceregister, denk ik dat ik rond dit thema niks kan met dit medium. Ik zou er wel over willen praten, desnoods het verhaal duizend keer vertellen. Maar internet valt voor mij nu toch even af.’
Directe discussies
Op het forum worden, soms in een nogal directe stijl, discussies met de fraters gevoerd over hun levenskeuze, over geloofvragen, over lief en leed. Soms diepgaand, een enkele keer ietwat onbehouwen (zie de impressie van de eerste weken van de forumdiscussie).
Fr. Paul: ‘Van sommige bijdragen voel je maar al te goed hoe belangrijk het onderwerp voor de betrokkene is. We nemen dan ook alle bijdragen heel serieus, ook als mensen zich niet met hun echte naam bekend willen maken. We hebben gelukkig nog maar één keer willen ingrijpen en een ongepaste bijdrage van het forum verwijderd.’
Fr. Niek: ‘Ik moest aan de ruwheid van sommige bijdragen wel even wennen. Maar we willen juist op zo’n plek als internet in gesprek gaan over geloof, over belangrijke waarden in het leven, over inspiratiebronnen. En tegelijk willen we ook vasthouden aan goede omgangsvormen. We proberen ook wel eens door het ruwe heen te prikken en in te gaan op de vraag die er onder lijkt te liggen.’
Respect en onbegrip
Fr. Albert: ‘We ontmoeten rond onze site zowel respect als onbegrip, soms bijna gelijktijdig. Respect om onze keuze, onze boodschap en om wat we doen. Onbegrip rond onze leefvorm. Ik vond het heel apart om te merken hoe weinig men doorgaans weet over religieuzen en over het kloosterleven. Ik vond dat zo apart omdat het voor ons juist zoveel betekent en eigenlijk nogal vanzelfsprekend is geworden. Ik was ook verbaasd over wat mensen ons zoal toedichten. De een denkt dat wij de evolutietheorie wel zullen afwijzen, de ander denkt dat christenen tegenwoordig fundamentalisten zijn.’
Fr. Albert veronderstelt dat ‘de duidelijkheid’ de belangrijkste kracht van de site is. ‘We verstoppen ons niet achter mooie, maar vage woorden. We laten zien wat de bijbel voor elk van ons betekent en we laten zien wat de bijbel voor een ieder kan betekenen. En ik denk dat er veel behoefte is aan zulke klare taal.’
Werving
De fraters zijn op het idee voor deze site gekomen omdat ze meer werk wilden maken van het werven van ‘nieuwe fraters’. De gedachte was gebaseerd op hun eigen ervaringen: doordat je zelf een of meer fraters goed leert kennen, laat je de vraag toe of zoiets ook iets voor jou kan zijn. En via de site willen zij zich dus letterlijk laten kennen. Maar zou het werken?
Fr. Caspar: ‘Zeker niet meteen. Ik denk dat dat tijd nodig heeft. Zo’n site moet zich tot een ontmoetingsplek kunnen ontwikkelen. En misschien moeten we in het verlengde van de site op den duur naast de virtuele ontmoetingsplaats ook nieuwe concrete ontmoetingsplaatsen creëren. En nee; er hebben zich nog geen kandidaten gemeld.’
In ieder geval heeft de site nog een aardig onbedoeld neveneffect. Fr. Paul: ‘Voor onszelf. Het dwingt je tot reflectie. Ik vind het heel aardig om door de site gedwongen te worden eens met wat meer afstand naar m’n eigen leven te kijken.’ Fr. Albert: ‘En zo werkt het schrijven van het dagboek voor mij al als een bijzonder bezinningsmoment dat ik niet meer zou willen missen.’