Dag Ad. Jullie hebt ons gisteren laten schrikken!
Verschrikkelijk, verschrikkelijk, verschrikkelijk. Er liggen nu 15 mensen onder een laken voor de kerk. De kerk staat nog overeind. De grote klokkentoren is ingestort. Alle woningen die verdiepingen hebben zijn praktisch plat. Er liggen heel veel mensen onder het puin. Die kunnen niet gered worden. Het nieuwe gastenverblijf achter de pastorie ligt tegen de grond. Ik ben uit het huis moeten kruipen. Nee, niet kruipen want dat ging al niet. Het ging zo op en neer. Potverdorie! Het huis lag helemaal overhoop. De eetkamer lag vol met stukken borden, alle potten en pannen waren uit de kasten gevallen. De bibliotheek is één grote chaos.
In Miga (landbouwproject ten zuiden van Gunung Sitoli) zijn nu veel mensen, omdat daar water is. Als het water op is, zien we wel verder. Met een auto kan je daar niet komen, omdat de weg versperd is met bomen, grote stenen en zo. Het is potverdorie...
Gisteravond heb ik tientallen keren geprobeerd jullie te bereiken. Maar niemand nam op. Ook bij de zusters niet.
Nee, we waren allen op Gunung Suci (klooster van de Clarissen).
Hoe is het met onze zusters?
Het zijn bijna allemaal jonge zusters. Ze werken allen mee in deze situatie, juist als onze fraters. Het gaat prima. Iedereen is druk aan het werken.
Hoe is het met de scholen?
De 'SMA-Katolik' is helemaal ingezakt. Slechte kwaliteit bouw. De ‘SMP Bunga Mawar' staat nog goed overeind. Maar de SMA, nee, nee…
De 2e en 3e verdieping is helemaal ingezakt tot de eerste. Er is geen enkele klas meer te gebruiken. De wegen hebben veel geleden. Er zitten grote gaten in. Soms zijn er grote scheuren. Nu waren we bezig na de tsunami de eerste dingen aan de westkust goed op poten te zetten. Er is ook een landbouwdeskundige naar toe. En nu komt er dit tussendoor. Dat is helemaal niet leuk! De grond is heel de morgen nog een beetje aan het bewegen. Alles moet een beetje op zijn plaats komen, denk ik.
Dat klopt. Op internet is het goed te volgen.
Waar ligt het epicentrum?
Dat ligt tussen Nias en het eiland Simeulue.
Er is geen elektriciteit in Gunung Sitoli. We kunnen dus niet naar de televisie kijken en weten zo niet wat er precies aan de hand is. Wel krijgen we van fraters buiten Nias berichten door, zoals dat er al 300 doden op Nias zijn.
Je hebt geen radiootje op batterijen?
Jawel. Die heb ik wel maar ik heb er nog helemaal geen puf voor.
Mochten er nieuwe berichten komen, laat het dan op een of andere manier horen.
Tuurlijk. Ik denk dat ik morgen nog enkele dingen opschrijf en doorstuur.
Ad, ik denk dat dit voor het ogenblik wel voldoende is. Sterkte voor jezelf en hartelijke groeten aan de fraters. Ik bel nog.
Goed zo. Jan, bedankt hè. Dag!
 

TWEEDE TELEFOONGESPREK MET NIAS
eerst met fr. Nathaniel Kupa en later met fr. Dion Lamere, twee Indonesische fraters
woensdag 30-03-2005 om 12.10 uur
Vragensteller: fr. Jan Koppens

He Nathaniel, fijn dat ik je aan de telefoon heb. Hoe gaat het?
Is dit Jan Koppens?
Juist, goed geraden. Probeer eens te vertellen hoe de situatie op dit ogenblik is.
De situatie in Gunung Sitoli… alles is totaal kapot. De gebouwen met verdiepingen zijn bijna alle in elkaar gezakt. De fraters maken het gelukkig goed. Alle fraters zijn er goed doorheen gekomen. De tuin voor en achter het huis is nu bezet met vrijwilligers die veldwerk verrichten.
Heeft men daar tenten geplaatst?
Ja, daar zijn nu tenten geplaatst. De vrijwilligers komen af en aan om te eten en uit te rusten. De zusters koken het eten.
Koken ze op hun asrama (internaat) of …
Nee, dat doen ze op het veldje vlakbij de plek waar Ad normaal de auto parkeert. Daar hebben ze nu een grote tent geplaatst. De kooktoestellen van het meisjes- en jongensasrama heeft men daar naar toe gebracht. Ook de borden en alles.
Nataniel, waar haalt men het voedsel vandaan?
Men heeft alle stocks van de asrama's, van de fraters, zusters en paters bij elkaar geschoven. Ik denk dat we er binnen 3-4 dagen doorheen zijn.
Is er van regeringswege nog geen hulp?
Nee, nog niet. Er lopen nu wel veel militairen zo maar rond. Ze lopen maar wat rond, terwijl er zoveel werk is.
Werken ze dan niet?
Ik heb niet gezien dat ze puin ruimen. Er liggen nog veel slachtoffers onder het puin. Er moeten ook mensen geëvacueerd worden, maar ik zie geen helpende hand van de militairen. Ze rijden met hun motors maar wat op en neer.
Misschien is dat voor de veiligheid, om plunderingen en zo te voorkomen.
Dat zou mogelijk zijn.
Is Dion in huis?
Zal ik hem roepen om met je te praten?
Ja graag. Dank je. ….

Gesprek vervolgt met fr. Dion

Hallo Jan. Goede middag.
Ik kan me voorstellen dat je een harde klap gekregen hebt door het instorten van je school (Dion is directeur van de SMU: senior high school).
Ja, ja… Ik denk er nog niet over na. Pas volgende week maandag gaan we kijken wat we met de leerlingen kunnen doen. Misschien vinden we een plek in de aula van de parochie. Het schoolbestuur is momenteel ook niet bereikbaar. Die mensen hebben slachtoffers in hun familie, bij andere is het huis totaal kapot. Men kan deze mensen nu ook niet bij elkaar roepen. Ze hebben genoeg aan hun eigen problemen.
Rond het fraterhuis zijn nu de religieuzen bezig, de vrijwilligers ook. Daar kan men uitrusten en is er een gaarkeuken. De religieuzen lopen het fraterhuis in en uit. Alle fraters werken hard mee. Er zijn nog enkele honderden doden onder het puin. Men moet die nog bevrijden uit de ingestorte huizen.
Hoeveel dodelijke slachtoffers zijn er al geteld?
Dat wordt niet gecoördineerd. Ik weet het dus niet met zekerheid. In ieder geval zijn er meer dan 20 katholieken begraven. Iedere geloofsgemeenschap zorgt nu voor haar eigen slachtoffers. De getallen zijn nog niet in elkaar geschoven.
Als jij heel Gunung Sitoli overziet, hoeveel procent ligt er in puin?
Als je praat over de bebouwde kom, dan denk ik aan ongeveer 75%.
Tjonge, da's heel erg. Afschuwelijk!
Ik heb het dan nog niet over de straten en wegen.
Van de VN zijn er al doktoren gekomen. Die werken samen met de zusters. Ze hebben nu op het voetbalveld een kliniek ingericht. Daar kunnen alle mensen terecht. Van de Indonesische regering is er nog niets.
Ik geloof dat er snel hulp mag komen. Er bestaat namelijk het gevaar dat er besmettelijke ziektes uit gaan breken.
We proberen te helpen waar nodig. Dat kunnen we enkele dagen volhouden, totdat alles op is. Wat we na drie dagen nog kunnen doen…, nee dat weet ik niet.
Dion, hartelijk dank voor dit gesprek. Morgen, overmorgen bel ik nog een keer.
Oké. Hartelijk dank.
Wees sterk, kerel!
Ja, ja.

DERDE TELEFOONGESPREK MET NIAS
met fr. Ad Hems, een nederlandse frater op Nias
zaterdag 02-04-2005 om 10.00 uur
Vragensteller: fr. Jan Koppens

Hallo. Dag Jan.
Hi Ad. Waarom hebben jullie een ander telefoonnummer gekregen?
We hebben nog steeds hetzelfde nummer, maar die lijn is momenteel stuk.
Hoe is de situatie nu?
De situatie is nog erg onrustig. Er zijn nog diverse naschokken die behoorlijk zwaar zijn. Dat maakt veel mensen bang. Men begon een beetje rustig te worden en begon van de bergen terug te keren naar de eigen huizen, maar gisteren kwamen er diverse flinke naschokken. Dus vertrok men weer naar de bergen. Honderden misschien wel duizenden mensen gaan Nias verlaten. Waaronder ook heel veel leden van de CU's (coöperatieve bank). Dat is een hele beroerde zaak. En heel veel anderen willen hun spaarcenten opnemen en in principe is dat mogelijk. Maar als dat ineens door allen gedaan wordt dan is ‘t onmogelijk. Daarom hebben we om drie uur een korte vergadering met enkele mensen om daar een paar nieuwe regels voor op te stellen. Dus dat wordt een behoorlijk groot probleem. Maar ja uit alle problemen is wel een uitweg te vinden.
Ad, verlopen de werkzaamheden van de fraters voorspoedig?
Niemand kan zijn eigenlijke taak vervullen. De scholen draaien niet. Er is geen enkele coöperatie (CU) open. Waarschijnlijk gaat er maandag iets gebeuren. Het asrama Don Bosco ligt wat in puin omdat de vloeren omhoog gekomen zijn. Dus de gewone activiteiten lopen totaal niet. In het fraterhuis is het een komen en gaan. De recreatiezaal zit vol. In de kamers wordt geslapen. Mijn open garage bij Don Bosco is nu ingericht als gaarkeuken. Daar komt iedereen, ook de mensen van Amerika, Australië, Italië, Oostenrijk. Men wil de komende dagen naar Teluk Dalam. Morgen hebben ze de auto nodig voor Mandrehe. Het zijn gezondheidsteams. Er moet ook rijst naar het zuiden.
Gaat dat met een boot?
Nee, nee. Naar Teluk Dalam met een helikopter waarschijnlijk. Er is een enorm communicatienet opgezet. Iedereen van die ngo's gebruikt mobieltjes. Vanmorgen was er nog een vergadering. Er is een man die veel ervaring heeft opgedaan in Bosnië, een ander is van UNICEF. Vele vrijwilligers, o.a. van Jakarta, zijn aangekomen om te helpen. Wat dat betreft wordt er goed gewerkt. De situatie is helemaal niet leuk, maar we moeten er doorheen.
Dat klopt, Ad. Het is op afstand makkelijk te zeggen… probeer de rust te bewaren.
Ja.
Het eerste telefoongesprek heb ik uitgetypt en gisteren naar je broer Jan gestuurd in Berkel-Enschot. Op die manier komt het wel bij de familie.
Prima, mooi. Ik heb de RABO ook ingelicht. Heel veel gelden liggen nu vast, en men kan er niet bij. De RABO-bank wil een helpende hand bieden omdat ze weten dat ik het allemaal goed wil doen. Dat is helemaal geen punt. Alle plannen worden nu allemaal opgeschoven. Ook de bouw van enkele kantoren ligt nu enkele maanden stil.
Uiteraard. Dat kan niet anders. Eerst maar zorgen dat je een goed overzicht krijgt, en dan pas actie.
Ja. Er zullen nu enkele dingen gaan gebeuren die niet gezellig zijn. De leningen zullen maar moeilijk terugkomen. De mensen kunnen de rubber niet verkopen, want die is nu niet in orde. Dus hebben ze geen geld. En als ze gespaard hebben, dan mag ik het niet vasthouden. Maar ik kan ze ook niet allemaal helpen. Ik kan maar gedeeltelijk helpen. Daar gaan we direct over praten.
Heel goed. Ik wens je veel succes.
Oké, y a'ahowu!
Ad, ya'ahowu talifusö.