Zondag 30 januari 2005
Ik ervaar dat het in mijn leven als frater, als religieus steeds draait om het maken van keuzes. Nu weet ik ook wel dat dat in ieder leven zo is, ongeacht de levensstaat die iemand heeft gekozen, maar tóch wil ik er in mijn dagboek wat op reflecteren: deze avond hebben we ‘Elimbronnen’. We komen dan als Elimgroep bij elkaar ten huize van een van de leden, en bezinnen ons gedurende anderhalf uur op een bepaald onderwerp. Deze avonden worden altijd door twee mensen voorbereid. Ik huldig het principe dat je zoveel mogelijk moet proberen deze avonden bij te wonen. Maar op deze dag ben ik tevens uitgenodigd voor een familiebezoek. Eerder schreef ik al in mijn dagboek dat ik familie heb wonen in West-Vlaanderen in de streek waar de hop verbouwd wordt. Het is 230 km rijden. Ik kies ervoor naar hen toe te gaan en een keer niet bij de Elimbronnen te zijn. Als ik dat ook nog wil halen zal ik alweer vroeg terug moeten rijden en daarvoor is de afstand toch te groot. Desalniettemin vind ik dit allemaal niet zomaar vanzelfsprekend. De fratergemeenschap maar ook mijn eigen gevoel zijn in dit soort keuzemomenten een goed kompas. De gemeenschap behoedt ieder van ons ervoor teveel een eigen plan te trekken, maar de gemeenschap geeft ook de ruimte om zelf te beslissen.
Ik heb een heerlijke dag in België. Het gaat er allemaal net ietsje anders aan toe dan hier in Nederland. En ik word op een heel aangename manier door mijn familie verrast.
Als ik ’s avonds thuis kom is er ruimte om mijn ervaringen van die dag met de medebroeders te delen. Van hen hoor ik tegelijkertijd dat de bijeenkomst met de leden van de Elimgroep ook inspirerend en goed voorbereid was.
Ik bedank de Heer aan het einde van de dag voor de mooie dag maar ook voor de behouden thuiskomst.

Maandag 31 januari
Vandaag geniet ik nog na van de fijne dag van gisteren maar ook van het weekend ‘Een team in jezelf vormen’, dat ik vrijdagavond en zaterdag samen met Mariëtte hier in Elim verzorgde. Dat is een verdiepingsweekend dat volgt op de 10 avonden durende basiscursus Enneagram.
Deze basiscursus Enneagram wordt al jaren hier in de Elimgroep verzorgd. Kort gezegd komt het erop neer dat het enneagram ervan uitgaat dat er negen (ennea betekent negen in het Grieks) persoonlijkheidstypen zijn waarbij één type in ieder mens dominant is. Ieder type heeft zijn eigen aardigheden of eigenaardigheden, zijn sterke kanten en zijn zwakke kanten. We bieden deze cursus aan in christelijk perspectief. Daarbij gaat het erom dat mensen leren zichzelf te aanvaarden met hun sterke kanten en met hun valkuilen om aldus een steeds vrijer mens te worden. Maar ook om de naaste beter te leren begrijpen en hem of haar daardoor meer ruimte te kunnen geven….
Het is de eerste keer dat ik met Mariëtte iets rond het enneagram verzorg. Zijzelf heeft een jarenlange ervaring, maar doordat degene met wie zij de cursus altijd verzorgde plotseling is overleden, moest er een vervanger komen. Best spannend allemaal, zeker zo’n allereerste keer. De evaluatie met de groep is positief en zo ook de korte evaluatie tussen ons beiden.
Omdat mijn medebestuurslid Frans nog aan het herstellen is, hebben we vandaag nog geen vergadering en heb ik de tijd om een aantal dingen te doen die ‘nog zijn blijven liggen’.

[top]

Dinsdag 1 februari
Vandaag onze laatste cursusdag rond ethiek. Reeds drie keer zijn we met een man of 15 samengekomen in het klooster van de zusters van de Bredaseweg (Dochters O.L. Vrouw van het Heilig Hart). Door de stichting Reliëf – een overkoepelend orgaan van christelijke zorginstellingen – wordt daar de cursus rond ethiek en ethisch beleid verzorgd. Aangezien ik enige tijd terug vanuit het provinciaal bestuur van de fraters CMM ben toegetreden tot de Ethische Commissie van ons woonzorgcentrum, volg ik deze cursus. Het goede aan de cursus vind ik dat zowel theoretisch als praktisch het nodige wordt aangereikt. Zo hebben we drie keer geoefend met het houden van een ethisch debat naar aanleiding van een (gefingeerde) ethische vraag of casuïstiek.
Het punt met ethiek is dat er nooit één antwoord goed is én dat men in onze verzakelijkte, maakbare samenleving veelal geneigd is om overal zo snel mogelijk een pasklare en beredeneerbare oplossing voor te hebben.
Juist bij zorgethiek (tegenover regelethiek) gaat het erom de dialoog aan te gaan, het gesprek te voeren en niet meteen te komen tot een kant-en-klare oplossing.
’s Avonds verzorg ik samen met Angèle de eerste van vier meditaties rond het boekje ‘Binnen geroepen’ van de reeds overleden priester Henri Nouwen. We hebben bij het voorbereiden besloten telkens uit te gaan van de eerste lezing van de dag (vandaag is dat Hebreeën 12, 1-4) en daar vervolgens een passende tekst bij te zoeken uit het boekje. Er zijn gebeden, een korte plus een lange stilte en er is muziek. We eindigen met het volgende slotgebed:

De Heer is vóór u,
om u de weg te wijzen.
De Heer is naast u
om u voor gevaren te behoeden
en u in zijn armen te sluiten.
De Heer is onder u
om u op te richten
als u op de grond ligt.
De Heer is met u
om u met vreugde te vervullen.
De Heer is over u
om u te zegenen.
Wat een rijke mensen zijn we,
levend onder de zegen
van de Vader, Zoon en de heilige Geest.
Amen.

[top]

Woensdag 2 februari

Vandaag naar Amsterdam. Daar wordt – eveneens georganiseerd door Reliëf – in het Onze Lieve Vrouwegasthuis binnen het kader van een studiedag het boekje ‘Geloven in wat je doet’ Zorginstelling en katholieke traditie gepresenteerd.
Ook nu ga ik erheen in de hoedanigheid van bestuurslid van het provinciaal bestuur van onze congregatie. En aangezien ons eigen woonzorgcentrum een katholieke identiteit heeft en is aangesloten bij Reliëf is dat ook een belangrijke reden om te gaan. Feitelijk heb ik nog een derde argument: je gezicht laten zien op die plaatsen waar de katholieke identiteit zich wil profileren.
Een viertal inleiders bespreken uitgebreid de katholieke identiteit. Allereerst degene die de redactie gehad heeft van het boekje ‘Geloven in wat je doet’. Vervolgens de directeur van Reliëf en daarna de huidige directeur en de voormalig directeur van het Onze Lieve Vrouwegasthuis. De dag wordt afgesloten met een verhaal van een van de pastores van het genoemde ziekenhuis. Tot besluit zingen we met alle aanwezigen enkele religieuze liederen o.l.v. Lucas Löwenthal.
Een van de inleiders herinnert eraan dat het vandaag Maria Lichtmis of het feest van de Opdracht in de Tempel is. Soms is het net alsof dit soort feesten of begrippen helemaal uit de geseculariseerde samenleving zijn verdwenen en alleen nog maar een glimlach of een vragend gezicht oproepen.
Wanneer de huidige directeur van het Onze Lieve Vrouwegasthuis enthousiast vertelt over de manier waarop men binnen de instelling aan de katholiciteit impliciet en expliciet invulling tracht te geven, voel ik dat zijn verhaal mij enthousiast maakt. Ik word erdoor geraakt.
Ik koop een exemplaar van ‘Geloven in wat je doet’ en aanvaard, na wat gegeten te hebben, de terugreis. Een uitgelopen programma en twee files deren mij niet echt: deze dag was zéér de moeite waard.

[top]

Donderdag 3 februari
Vanmorgen is gepland dat Angèle en ik de tweede meditatie zullen bespreken. Ik heb hem al een heel stuk voorbereid. Maar Angèle belt dat ze ziek is en niet kan komen. Dus besluit ik alles verder zelf af te werken en de vrucht van mijn arbeid naar haar te mailen. Toch makkelijk, dat e-mailsysteem. We spreken een nieuw overlegmoment af – zondagmiddag aanstaande – en ik ontvang van te voren haar eerste reacties op mijn werk.
Verder werk ik op mijn kamer en ’s avonds ben ik ‘portier’. Het is rustig met deurbel en telefoon.

[top]

Vrijdag 4 februari
Iedere vrijdagmorgen heb ik een bijeenkomst met Gustaaf, onze novice, rond een van de boeken van Ds. Nico ter Linden, getiteld ‘Het verhaal gaat’.
Momenteel zijn we bezig met het boek dat de bijbelcommentaren op het bijbelboek Exodus behandelt.
De werkwijze is als volgt: we bereiden elk een hoofdstuk uit het betreffende boek voor. Ook leest ieder het hoofdstuk dat door de ander voorbereid moet worden. En uiteraard lezen we ook de bijbelpassages waarover het hoofdstuk uit Ter Lindens boek gaat.
Ieder maakt aantekeningen bij bijbeltekst en gelezen hoofdstuk: wat valt op, wat raakt je, wat begrijp je niet, wat stoort je en waarom? etc. etc.
Een uur lang vindt dan een uitwisseling plaats rond onze wederzijdse bevindingen. Het is dus meer een soort delen met elkaar dan dat het echt een voordracht is. De bedoeling ervan is dat we er alle twee een stukje ‘rijker’ van worden. We doen dit nu al bijna een jaar. We begonnen eerst met commentaren van Ter Linden (ook aan de hand van een van de zes boeken van ‘Het verhaal gaat’) op het Lucasevangelie en de Handelingen der apostelen. Toen we dat afgerond hadden, zijn we met het Oude Testament, met Exodus gestart.
Hierna hopen we nog een van de kleine profeten, namelijk Hosea te gaan bespreken.

[top]

Zaterdag 5 februari
’s Morgens bed verschonen en kamer schoonmaken. Dat is een wekelijks terugkerend gebeuren.
’s Middags communiteitsgesprek onder leiding van een externe begeleidster. Drieënhalf uur spreken we over de zending die we als communiteit hebben vanuit Elim, vanuit CMM en vanuit de Kerk. En hoe vult ieder die zending in en hoe doen we dat gezamenlijk? Ik praat vooral vanuit de positie van ‘coördinator van de volwassenenactiviteiten in de Elimzaal.’ Daarbij noem ik woorden als ‘God ter sprake brengen’ en ‘God tastbaar maken’.
Maar ook het verhaal wat ik hierboven geschreven heb over het Enneagram is binnen deze context op zijn plaats: vanuit christelijk perspectief mensen proberen dichter bij zichzelf te brengen opdat zij mogen worden zoals zij uiteindelijk bedoeld zijn. Maar ook het anders-zijn van de naaste beter leren begrijpen en hem of haar zodoende meer ruimte kunnen geven….
Ik kom nog even terug op het maken van keuzes in je leven als frater. In feite is deze zaterdagmiddag een ‘vrije zaterdagmiddag’. Wij kiezen er als communiteit voor om deze middag naar onszelf te kijken en naar wat onze opdracht is in de samenleving van vandaag. Nadrukkelijk een moment plannen om vooruit te zien en met toekomst bezig te zijn. Een moment ook om elkaar te hóren.
Naar mijn mening zijn we dat aan onze stand verplicht en zijn bijeenkomsten als deze niet alleen verplichtingen maar ook verrijkingen voor ieder van ons individueel en voor de communiteit als geheel.