Dinsdag 1 maart

Vandaag ben ik zowat de hele dag uithuizig. Ik breng de dag door in Kontakt der Kontinenten te Soesterberg. Sinds een aantal jaren worden daar cursussen verzorgd voor zogenaamde ‘leke-oversten’ of verantwoordelijken van een groep religieuzen. Tijdens drie blokken van telkens drie dagen krijgen zij allerlei praktische informatie aangereikt. Eén van de drie blokken handelt over ‘spiritualiteit’ en gedurende de tweede dag worden altijd vier religieuzen uitgenodigd om iets te vertellen over de spiritualiteit van hun congregatie. Ik ben één van hen.
De grote groep van 19 deelnemers wordt opgedeeld in 4 groepjes en met behulp van de carrouselmethode 4x over de spiritualiteit van barmhartigheid. Het blijkt telkens goed om ook het begrip ‘spiritualiteit’ zoals ik het voor mezelf uitleg kort te verwoorden.
Ik heb dit al een aantal keren gedaan en de voorbereiding kost nooit zoveel tijd want over de spiritualiteit van onze eigen congregatie heb ik best het nodige in huis. Dat komt ook doordat we regelmatig literatuur aangereikt krijgen over ‘barmhartigheid’ en er vanuit de congregatie ook aandacht aan besteed wordt (denk aan bijeenkomsten, landelijke Beweging van Barmhartigheid maar ook mijn ‘eigen’ cursus ‘Doen en goeddoen’)
Het doet mij telkens weer goed deze dag mede vorm en invulling te mogen geven. Mijn identiteit is die van een 'barmhartige broeder'. Op zo’n dag sta ik daar weer extra bij stil: het voedt ook mijzelf!
Rond 17.15 uur rijd ik weer terug en onderweg ben ik getuige van een felle brand op het industrieterrein van Geertruidenberg. Ik voorzie problemen op de weg wegens een ellenlange file en besluit over Oosterhout en Dongen te rijden. 10 Minuten voordat de meditatie begin arriveer ik in de communiteit. Zo kan ik de meditatie van 19.00 uur nog meemaken. Die gaat over Job, maar ik verwijl tijdens het half uur stilte meer bij ‘de barmhartige broeder’ dan bij Job. Na de meditatie gebruik ik mijn avondmaal (door Rob, onze kok voor mij achtergehouden) en in de recreatie speel ik een spelletje ‘Crossword’ met een van m’n huisgenoten.

Woensdag 2 maart
We moeten vandaag weer een medebroeder gaan begraven. Het is onze medebroeder Paul Schalken die lang in de missie (Namibia) gewerkt heeft. Sinds zijn repatriëring in de tweede helft van de jaren ’90 heeft hij veelvuldig gekampt met gezondheidsproblemen. Uiteindelijk eindigde hij met nierdialyse, elke week drie keer. Tijdens zijn werkzame leven is hij groepsleider geweest, zowel in Nederland als in Afrika. Desalniettemin bleef hij opgewekt en kwam voor mij zijn ontzettende doorzettingsvermogen steeds naar voren.
Gedurende zijn leven heeft hij in die functie, in die verantwoordelijkheid geprobeerd een barmhartige broeder te zijn voor al wie aan zijn zorgen waren toevertrouwd. Ik begrijp dat hij een uitstekende groepsleider is geweest. Hij was strikt, streng maar wist ook het beste uit de jeugd te halen. De ‘zachte’ én de ‘harde’ kant van barmhartigheid waren volgens mij in zijn leven mooi in elkaar gevlochten. Die herinnering wil ik proberen leven te houden.
Na de mis begraven we hem bij zijn medebroeders op het kerkhof van de fraters te Vught en neem ik met enkele andere medebroeders deel aan de koffietafel.
De tweede eucharistieviering die dag is om 17.30 uur in onze communiteit van ‘De Vuurhaard’ in Udenhout. We vieren elke week met onze medebroeders aldaar de eucharistie. De ene week zijn zij ‘gastheer’, de andere wij.
’s Avonds gaan we naar de sport, mijn sportmaat en ik. De opkomende sneeuw weerhoudt ons daar niet van!

Donderdag 3 maart
Het is een gevarieerde dag vandaag. De belangrijkste activiteit is voor mij de eerste bijeenkomst van een nieuw opgerichte lokale ‘Kring van Barmhartigheid’. Deze wordt gehouden in de Elimzaal. Jammer genoeg zijn er enkele afmeldingen. Uiteindelijk zijn we met 10 personen.
Mijn huisgenoten Harrie en Gustaaf hebben de avond voorbereid. Zij hebben mij gevraagd een onderdeel te verzorgen en stellen voor de vastenbrief van dit jaar te nemen. Deze staat in het teken van barmhartigheid. De invulling laten ze aan mij over.
Wanneer de avond begint luisteren we eerst naar het lied ‘Wek mijn zachtheid weer’. We stellen ons aan elkaar voor, bespreken samen kort de laatste nieuwsbrief van de Landelijke Beweging van Barmhartigheid en gaan dan over naar het onderdeel dat ik heb voorbereid.
Ik deel een papier uit met daarop twee passages uit de brief. Die handelen over respectievelijk barmhartigheid op microniveau en barmhartigheid op macroniveau. Na lezing is er gelegenheid tot het stellen van verhelderingsvragen waarna ieder aangeeft welk woord of welke zin haar of hem geraakt heeft en waarom. Pas in de volgende ronde worden mensen uitgenodigd op elkaar te reageren.
We luisteren nogmaals naar hetzelfde lied en maken afspraken voor de volgende keer. Het blijkt dat deze eerste avond iedereen goed is bevallen.
Wat ik zelf als waardevol heb beleefd aan deze avond is aan de ene kant dat ik me heb kunnen bezinnen op barmhartigheid en door de bijdragen van anderen de eigen accu op heb kunnen laden. Aan de andere kant heb ik het gevoel dat ik weer gevoed ben om als barmhartige broeder in het leven te staan. Met vallen en opstaan overigens, want barmhartig zijn is een (levens)kunst! Je mag het telkens weer opnieuw proberen!

Vrijdag 4 maart
Tijdens het huisberaad, onmiddellijk na officie, ontbijt en afwas bezinnen we ons op de zending van de communiteit. Een goed gesprek, maar duidelijk niet af als de eindtijd – 10.00 uur – daar is.
Er is meer te doen. Vanavond hebben we een groep in huis voor de activiteit ‘Schilderen als weg naar mijn eigen innerlijke bron’ en daarvoor moet nog van alles worden gedaan: boodschappen, zaal in orde brengen, tafel dekken, gasten ontvangen en de morgendienst maken. Marlène, ook lid van de Elimgroep, helpt bij het dekken van de tafel en de zaken die daarbij horen. Het heeft voor mij een absolute meerwaarde dit soort dingen met zijn tweeën te doen.
We beginnen de activiteit (die overigens duurt van vrijdagavond 18.00 uur tot zaterdag 16.00 uur) met een gezamenlijke broodmaaltijd. Voor veel deelnemers is dat op zich al een bijzondere gebeurtenis die als sfeerscheppend ervaren wordt. Hetzelfde geldt voor het samen koffie drinken tijdens de pauze en het glaasje wijn, biertje of glas fris na afloop van de avond. Gastvrijheid heeft voor mij, voor ons alles van doen met barmhartigheid.

Zaterdag 5 maart

Het vervolg van de weekendactiviteit ‘Schilderen als weg naar mijn eigen innerlijke bron’ begint deze morgen om 8.30 uur met een moment van bezinning in onze kapel. Twee deelnemers ontbreken wegens de winterse weersomstandigheden. Degene die de cursus leidt komt halverwege binnen omdat zij met de fiets helemaal van het andere eind van de stad moet komen. Nog knap dat ze het zo heeft klaargespeeld.
Wanneer de deelnemers om goed 16.00 uur afgerond hebben en huiswaarts zijn gekeerd, word ik voor de website geïnterviewd over de vastenbrief van dit jaar waarover ik bij ‘donderdag 3 maart’ sprak.
Als het goed is komt het de komende week op de site te staan. Ik ben benieuwd hoe het er zal gaan uitzien. Ik heb veel dingen gezegd, maar wat ik allemaal gezegd heb…?
Eén ding is me bijgebleven, namelijk dat deze vastenbrief – die is opgesteld door de Nederlandse bisschoppen – mij een sterk gevoel van bevestiging geeft. De brief legt immers sterk de nadruk op - en maakt veelvuldig gebruik van het woord ‘barmhartigheid’. Daarmee wordt voor mij het gevoel bereikt dat ik in mijn identiteit als barmhartige broeder bevestigd word. Weldadig is dat.
’s Avonds hang ik nog een fotolijstje op met een recente foto van mijn moeder en een foto van mijn broertje. Zo vaak zie ik hen niet en op deze manier hebben ze in ieder geval een eervolle plaats aan mijn muur.
Het wekelijkse uur van aanbidding van 21.00 tot 22.00 uur in de St. Jozefkerk aan de Heuvelring hier in Tilburg is een weldadig rustpunt om de ervaringen en indrukken van afgelopen week nog eens te overdenken en een plaatsje te geven.