Zondag 13 februari 2005
De bijeenkomst van gisteren in Elim houdt me nog bezig.
Met een groep geïnteresseerden hebben we teksten uit de Koran gelezen over personen die ook in de Bijbel voorkomen: Adam, Abraham, Mozes, Maria en Jezus. Karel Steenbrink las met ons de teksten en vertelde er veel omheen over de islam, het leven van Mohammed en wat het betekent om moslim te zijn. Hij is zelf katholiek maar kent de wereld van de islam goed. We kregen ook videobeelden te zien van de jaarlijkse pelgrimstocht (hadj) door Saoedi-Arabië.
Ik vraag me af waarom deze dag me zo heeft geraakt. Allereerst omdat die zo vreemde wereld van de islam toegankelijk – en zelfs herkenbaar – wordt. Moslims blijken net als christenen God als Barmhartige te zien en te beleven. Jezus blijkt voor moslims een belangrijke profeet te zijn, die zij – evenals zijn Maria – eren. In de Koran nemen Jezus en Maria een vooraanstaande plaats in.
Wat me ook treft, is de warmte, het Godsvertrouwen en de onvoorwaardelijke keuze voor God: dit wordt in de islam, evenals in de christelijke traditie, sterk beleefd en onder woorden gebracht. In contacten met Tilburgse moslims – hoofdzakelijk tijdens huisbezoeken namens Stichting Leergeld Tilburg – heb ik ervaren dat de islam hun leven nogal beïnvloedt en dat ze er steun in vinden. Gisteren heb ik een kijkje kunnen nemen in hun wereld: hoe die eruit ziet, hoe het voor mij voelt om teksten uit de Koran te aanhoren en beelden te zien van het bezoek van moslims aan hun heilige plaatsen in Saoedi-Arabië.
Bij alle verschillen die er zijn tussen de christelijke en de islamitische traditie, is er voor mij ook veel herkenning: dat het mooi is – en dat het voor mij klopt – om God Barmhartige te noemen, dat ik zijn barmhartigheid mag ervaren en erdoor gevoed word.

Vanochtend woon ik de eucharistieviering bij in de St. Janskathedraal te 's-Hertogenbosch. De schola zingt en de gelovigen krijgen volop de gelegenheid om mee te zingen. In de preek treft me vooral het gegeven dat we bij God niet hoeven te presteren. Mijn beleving hierbij is dat het er niet om gaat dat we de show stelen of een eigen koninkrijk opbouwen. Zo'n koninkrijk moet je dan ook maar weer zien te handhaven te midden van alle concurrentie en alle geweld die in de wereld aanwezig zijn. God kijkt anders naar mensen en wil dat ze zichzelf kunnen zijn, dat ze gelukkig kunnen zijn en niet als slaven heen en weer moeten rennen om aan allerlei opdrachten of targets te voldoen. De verleiding om te geloven dat mijn betekenis afhangt van mijn successen, mijn prestaties, van wat ik bereik, van de naam die ik heb, het aanzien en de invloed….die ken ik. En toch val ik er iedere keer weer voor, vaak maar half bewust: het zit zo in me – en in ieder mens – om ervan uit te gaan dat de zin van mijn bestaan daarvan afhangt. Terwijl dat juist niet zo is. Pas wanneer ik die prestatiedrang en die eerzucht kan loslaten, ga ik echt leven.
Daarom heeft de evangelielezing van vandaag iets troostends: ook Jezus heeft die verleiding gekend. Hij heeft voor de keuze gestaan: een aards koninkrijk opbouwen, een stevige positie in de maatschappij innemen en zich desnoods met geweld verdedigen tegen vijanden….. of zijn ego niet zo ophemelen maar vóór alles het rijk der hemelen zoeken, bij God willen horen. Tot het eind van zijn leven heeft Hij met zichzelf die strijd moeten voeren.

[top]

Maandag 14 februari

Omdat ik in april een avond ga verzorgen rond het thema Was ik maar heel …, neem ik er vandaag de tijd voor om het materiaal te ordenen dat ik heb verzameld. Ik wil psalm 51 als uitgangspunt nemen, een lied waarin de dichter een beroep doet op Gods barmhartigheid omdat hij zijn eigen onvolmaaktheid inziet en stilstaat bij fouten die hij gemaakt heeft. Iets algemeen-menselijks dus, want wie is er zonder? Maar ook iets waar we niet gemakkelijk bij stilstaan, omdat dat onaangenaam is. Doordat we het maar al te gemakkelijk wegdrukken, kan schuldgevoel over van alles en nog wat onderhuids blijven bestaan.
Door de voorbereiding van die avond word ik me er weer van bewust dat een meer ontspannen houding mogelijk is: de kern van psalm 51 is dat ik mag 'miskleunen' maar daardoor niet uit Gods hand val. Zolang mijn intentie goed is, kan ik altijd weer een beroep doen op zijn barmhartigheid.

[top]

Dinsdag 15 februari
Overdag doe ik administratief werk voor Elim. Al is het inhoudelijk niet altijd even boeiend, het geeft me voldoening dat ik de administratie weer op orde heb.
's Avonds is er de wekelijkse meditatie en aansluitend een bijeenkomst van de Elimgroep. Wat me boeit in onze bijeenkomst, is dat we met elkaar spreken over onze eigen plaats binnen de Elimgroep en binnen de kerk: hoe we die zien, hoe we daar in de toekomst mee willen omgaan. We gingen dit na door de Elimbelofte – die we allemaal hebben afgelegd – te herlezen en ons af te vragen: wat spreekt mij daar nu in aan en hoe kan ik nu daaraan concreet gestalte geven?
Voor mij is het belangrijk dat we als Elimgroep samen kunnen bidden, samen kunnen vieren (in de kapel maar bijvoorbeeld door samen te eten of koffie te drinken) en ons samen kunnen bezinnen (stilstaan bij datgene waar we soms zo gemakkelijk aan voorbij lopen, bijvoorbeeld door het volgen van een cursus of door te luisteren naar het verhaal van een ander).
Ik ervaar het dan ook als een opdracht, een oase als Elim mee in stand te helpen houden. Bij alles wat er niet is (dat weet ik ook en soms klaag ik daar ook wel eens over) blijft het een bijzondere plek die voor iedereen open staat.

[top]

Woensdag 16 februari
Om half zes vieren we eucharistie in het fraterhuis De Vuurhaard in Udenhout. Naast de fraters die daar wonen en onze Elim-communiteit was de Eleousa-communiteit (Vught) aanwezig. Ik vond het warm en verbindend om met deze groep samen te komen in de eucharistie en aansluitend de warme maaltijd te gebruiken.
Daarna ging ik namens Stichting Leergeld op huisbezoek bij een vrouw van Chinese origine, die met haar dochtertje woont. Ik verbaas me er weer eens over, hoe goed ik ontvangen word en hoe ongecompliceerd ons gesprek verloopt. Zoals in vrijwel alle gezinnen die ik bezoek, is er nogal wat aan de hand maar doordat we er goed over kunnen praten en de mogelijke hulp in kaart brengen, wordt het geheel overzichtelijk. Na ruim een uur ga ik weer en werk thuis mijn notities uit.

[top]

Donderdag 17 februari

Wat me van vandaag het meest bij blijft, is de repetitie van Katharsis. Een groot deel van de tijd besteden we aan het oefenen op een Nederlandstalige versie van het lied voor de Wereldjongerendagen in Keulen (augustus 2005). Katharsis zal daar niet vertegenwoordigd zijn, maar we kunnen wel ondersteuning bieden bij het verder ontwikkelen van dit lied. Het blijkt geen gemakkelijke kost voor ons en het duurt dan ook een hele tijd voor we het mooi kunnen laten klinken. Aan het eind van de avond hoor ik van verschillende koorleden dat ze dit een goede repetitie vonden. Zelf ben ik blij met het instuderen van dit lied, omdat ik het mooi vind en omdat het wat anders van karakter is dan wat we gewoonlijk zingen. Het zingen met Katharsis is mij – die helemaal geen zanger was toen ik bijna vijf jaar geleden lid werd – dierbaar geworden. Het zijn de mensen (van wie ik de meesten al heel wat jaren ken) maar ook de mooie muziek die we op onze beste momenten laten klinken, waar ik door geraakt word. Ook vanavond hoor ik, na wat 'startproblemen', een aantal mooie akkoorden.

[top]

Vrijdag 18 februari
's Middags een huisbezoek aan een gezin in Tilburg-Noord. Ik heb hen al enkele keren bezocht en weet dat hun situatie gecompliceerd is. Met de moeder kan ik goed communiceren. Rondkijkend in huis vallen me borden met Arabische teksten op en ik herinner me van afgelopen zaterdag dat dit Koranteksten moeten zijn. Enkele populaire teksten – die vaak in woningen te zien zijn – hebben we toen besproken.
Tegen het einde van het gesprek krijg ik de vraag of ik zelf kinderen heb. Deze leidt ertoe dat ik haar ga uitleggen dat ik frater ben en wat dat inhoudt. Ze denkt even na en vraagt dan of dat betekent dat ik tevreden ben met mijn leven zoals het is en niet steeds maar meer en meer wil (vooral materieel). Ik antwoord dat dat klopt, al hoef je geen frater te zijn om die levenshouding aan te nemen. Ze zucht en zegt dat haar kinderen niet gauw tevreden zijn, dure merkkleding en –schoenen willen en agressief kunnen worden als ze hun zin niet krijgen. Ik krijg weer eens het gevoel dat op dit moment twee religies – christendom en islam – elkaar aanraken, doordat deze vrouw en ik hetzelfde voelen: in het leven gaat het er uiteindelijk niet om hoeveel je hebt of hoe sterk je bent. Het geheim van het leven zit erin of je iets kunt maken van wat je wel hebt, van het leven zoals het zich aandient, of je eenheid kunt maken met anderen in plaats van jezelf te isoleren en af te zetten, of je – religieus vertaald – Gods aanwezigheid kunt ervaren en bereid bent om in Hem je bestemming te zoeken. En natuurlijk is het daarbij een weldaad als je materieel geen gebrek lijdt: daarom probeer ik voor dit gezin financiële hulp te krijgen.

[top]

Zaterdag 19 februari
Dit is een wat rommelige dag. Ik doe allerlei kleine dingen die moeten gebeuren maar niet zo boeiend zijn.
Wat me wel boeit, zijn enkele afleveringen uit de serie Lopend Vuur van de KRO en de Vlaamse televisie. Deze reeks is vorig jaar op t.v. geweest en wordt momenteel op de Vlaamse t.v. herhaald. Op zondag 20 maart (rond 23.00 uur) is Studio Elim weer te zien.
De hele serie is op dvd uitgebracht.
Tussen de bedrijven door kijk ik vandaag naar de afleveringen over Emmanuel, Focolare en Life Teen. Dit zijn alle drie stromingen binnen de katholieke kerk die in Nederland vertegenwoordigd zijn en die ook jongeren blijken aan te spreken. Ik vind het hartverwarmend dat nog heel wat mensen in Nederland (en daarbuiten) Gods aanwezigheid ervaren in hun leven en een relatie met Hem willen onderhouden. Ik voel me daar gelukkig bij, en dat niet omdat ik graag tot een grote en machtige kerk behoor. Het gaat me om het levensgeluk van anderen en dat van mezelf. Mensen kunnen ook in andere religies of levensovertuigingen hun bestemming vinden en het doet me even goed deugd als ik dat ervaar. Maar omdat het christendom mijn levensgeluk uitmaakt, kan ik het veel beter invoelen als anderen zich daarin herkennen. En natuurlijk vind ik het prettiger om tot een vitale kerk te behoren!

[top]