woensdag, 28 september 05
De lol van het lesgeven
Wat een genot als het lukt! Urenlang ben ik bezig geweest om een les Nederlands voor te bereiden. Literatuur beoordelen, hoe doe je dat? Voor mij ook geen dagelijkse kost en dus flink studeren. Verschillende boeken over literatuurstudie heb ik erbij gehaald en allerlei boeken die ik ooit gelezen heb. Zo heb ik een samenvatting gemaakt over het beoordelen van literatuur en daar een hele hoop voorbeelden bij gezocht. De boeken die de leerlingen aan het lezen zijn heb ik erbij betrokken. 's Avonds om half twee ging ik naar bed, toen was mijn les pas klaar. De volgende ochtend is dan spannend. Gaat het lukken om de leerlingen anderhalf uur bij de les te houden? Vinden ze het interessant genoeg? En dan begint de les en binnen een kwartier is er een levendige discussie en doe ik (met rode oren van enthousiasme) mijn verhaal voor een klasje aandachtige leerlingen. Een klein wonder gebeurt! De rest van zo'n dag kost dan ook geen enkele moeite meer.
We zijn dit schooljaar een nieuw commitment aangegaan. Het streven is om onze leerlingen niet langer alleen met een diploma, maar ook met een stukje bagage de maatschappij in te sturen. Dat vraagt veel van ons, en misschien soms nog meer van de leerlingen, maar ze doen het toch maar. We laten zien dat er bij ons iets te halen is en de leerlingen happen toe. Zo stimuleren we elkaar in ons werk: de leerlingen studeren en maken opdrachten, wij zorgen dat we in onze lessen écht iets te vertellen hebben.
En het werkt. Dezelfde dag als de les Nederlands kreeg ik de posters te zien van de webquest over verzuiling waarover ik twee weken gelden schreef. Duidelijke presentaties waar echt aandacht aan besteed was. De posters hadden het niveau van de eindwerkstukken van vorig schooljaar. De leerlingen weten nu wat verzuiling inhoud. Ze hebben het zelf uitgezocht en verwerkt. Ik vrees dat ik dat vorig jaar niet bereikt heb. Maar des te groter is nu de kick dat het wel lukt.
Frater Niek op 28.09.05 om 11:43 [link-->]
zondag, 18 september 05
Psychiatrie op zondag
Op zondag ga ik meestal naar de parochiekerk, zo ook vanmorgen. Terwijl ik over het terrein van de psychiatrische inrichting fiets, waar ik normaal gesproken werk, hoor ik de klok van de kapel luiden. Ik zou natuurlijk ook hier naar de kerk kunnen gaan, maar iets houdt me tegen. Waar kom ik dan terecht? Ik zie vaak de mensen hier rondlopen, onaanspreekbaar, onbenaderbaar, zelfs een beetje weerzinwekkend. En toch voel ik me aangetrokken door die klok, maar ik fiets er voorbij.
Dat is blijkbaar niet de bedoeling! 500 Meter verder sta ik voor een gesloten spoorwegovergang. Werkzaamheden, ik kan niet verder. Fiets ik om, of... ik besluit terug te fietsen naar de kapel van de inrichting. Bij binnenkomst is het toch even schrikken. Veel bewoners in rolstoelen. Sommigen maken vreemde geluiden, anderen praten net te hard. Een man staat steeds weer op om weg te lopen en wordt door een andere man even zo vaak weer terug gehaald. Ik sluit aan in de kapel tussen twee bewoners in. Het valt me al gauw op dat er een grote groep vrijwilligers in de kapel is. Ze houden de mensen gezelschap, helpen de rolstoelers, houden een oogje in het zeil, maar vooral hebben ze aandacht voor iedereen. Er heerst wat onrust in de kapel en ik vraag me af wat voor deze mensen de viering betekent en wat ze er van mee krijgen. Die vraag wordt beantwoord bij de voorbeden. Wanneer de namen van de overledenen gelezen worden, worden ze door een aantal bewoners zachtjes herhaald. Ze bidden aandachtig mee. Dit raakt me. Wat eerst bijna onmenselijk leek, blijkt zeer menselijk te zijn.
Wanneer aan het eind van de viering enkele bewoners me een hand komen geven, is het ijs gebroken. Zij hebben mij opgemerkt als nieuw in hun midden. Het laatste couplet van ons congregationeel lied is:
Zie mijn mensen, hoor hun vragen
naar geluk dat op zal dagen
als zij onbevreesd het wagen
naar elkanders naam te vragen
eindeloos bewogen, door mededogen.
Dat beleef ik hier, op dat moment.
Ik help een aantal bewoners met hun rolstoel buiten te komen en drink daarna een kopje koffie met de dominee en de koster. Hier zullen ze me nog wel vaker zien.
Frater Niek op 18.09.05 om 07:50 [link-->]
woensdag, 14 september 05
Weer echt onderwijs doen
We hebben de smaak dit jaar goed te pakken. Met de nieuwe aanpak zijn we weer echt met onderwijs bezig. Natuurlijk blijft voorop staan dat we rekening proberen te houden met de mogelijkheden en moeilijkheden van onze leerlingen, maar toch... We hebben ons voorgenomen dat we een goede uitgang van onze school willen worden. Leerlingen die straks met een diploma op zak de school verlaten moeten ook echt toegerust zijn voor de opleidingen waar ze met dat diploma naar toe kunnen. Dus werken we ons in het zweet om lessen voor te bereiden. We zijn allebei geen echte 'vakdocenten' (behalve ikzelf voor wiskunde dan), maar fanatieke hobbyisten. Dat is tenminste wat de inspecteur vorig jaar zei! Nou, dat zullen we weten ook. Het bedenken van opdrachten en werkvormen bij de stof is een leuke, maar tijdrovende bezigheid. Vandaag ben ik een middag bezig geweest met het maken van een webquest over de verzuiling. En dat voor twee leerlingen! Ik troost me maar met de gedachte dat ik de vaardigheden die ik vandaag geleerd heb bij andere vakken en onderwerpen weer kan gebruiken. Trouwens de webquest zelf is natuurlijk ook nog wel een paar jaar houdbaar.
Het idee achter de webquest? Het is een studieopdracht die zoveel mogelijk gebruik maakt van internet en ICT-vaardigheden. De leerlingen krijgen de opdracht via internet en gebruiken de computer ook om de opdracht uit te werken. In het geval van de webquest over verzuiling moeten ze een poster maken over de verzuiling. Daarop moeten ze laten zien hoe de verschillende onderdelen van de maatschappij -politiek, media, verenigingen, scholen- over de zuilen verspreid zijn.
Ze leren op die manier niet alleen wat de verzuiling inhield en waarom er bij ons zoveel partijen, omroepen en zo zijn, maar ook een aantal belangrijke vaardigheden. Ze leren informatie te vinden op internet (en niet alleen chatvrienden en spelletjes;-)) en ze leren om iets overzichtelijk en logisch te presenteren. Tot slot leren ze ook hun eigen omgeving beter kennen omdat ze ook de plaatselijke verenigingen en scholen moeten indelen op zuil.
En zo puzzelen we verder met ons onderwijs in de hoop uiteindelijk zelfstandige, kritische en vaardige leerlingen af te leveren die ook nog een beetje thuis zijn in de maatschappij.
Frater Niek op 14.09.05 om 08:41 [link-->]
vrijdag, 02 september 05
Update na twee drukke weken
Het schooljaar staat op de rails, phew! Na twee weken hard werken hebben Marino en ik het schooljaar voor onze klas op de rails staan. Met alle perikelen van het vorig schooljaar nog in ons achterhoofd zijn we met frisse moed begonnen aan een voorlopige vernieuwingsslag. Voorlopig omdat er ook een werkgroep in het leven is geroepen om het competentiegericht leren in de bovenbouw te gaan introduceren, maar daar konden we toch niet op wachten.
Ik zal de komende dagen enkele van onze vernieuwingen vertellen. Te beginnen met de uitbreiding van het aantal 'instructie-uren'. Wanneer leerlingen vooral zelfstandig hun boek doorwerken, leren ze uiteindelijk te weinig vaardigheden. Erger nog is dat ze ook nauwelijks de samenhang van de verschillende onderdelen binnen een vak en de samenhang met andere vakken te pakken krijgen. In een instructie-uur kan ik daar meer aandacht aan besteden. Dus hebben we het aantal instructie-uren verhoogd. Voor alle examenvakken krijgen de leerlingen nu wekelijks minstens een echte les. Dat is in onze klas echt een doorbraak!
Gisteren heb ik een les gegeven over het wetenschappelijk model. Ik merkte namelijk bij biologie dat leerlingen helemaal geen onderscheid wisten te maken tussen ideeën, theorieën, verhalen en werkelijkheid. Voor hen is alles wat ze horen waar. En dus heb ik een les bedacht over wetenschap, te beginnen met de verwondering en de mythologie en dan via de kennisleer van Plato naar het empirisch model.
Het verwondert me dat leerlingen het zonder moeite twee lesuren volhouden hier mee bezig te zijn. Aan het eind van de les maken ze een opdracht waarbij ze zelf bij een gegeven situatie een vraag, een hypothese, een toetsing en een voorspelling moeten bedenken. Als dan uiteindelijk een leerling wil weten wat de echte verklaring is, geeft dat toch een kick. Zo hebben ze een basis gelegd voor de rest van een jaar biologie, natuur- en scheikunde die ze uit hun boeken niet kunnen leren.
Frater Niek op 02.09.05 om 01:36 [link-->]
