[Vorig bericht: "Hoog bezoek"] [Volgend bericht: "'Alleen maar' er-zijn"]
22/06/2005: "Een visser aan het water"
Wie herkent dit niet: er gaat zoveel in me om, ik weet meestal niet precies wàt er allemaal in me leeft en het gebeurt (te vaak naar mijn zin) dat een of andere emotie ineens naar buiten spat en bevreemding wekt bij huisgenoten of bij anderen. Dan zeg ik bijvoorbeeld iets negatiefs, of ik span me te weinig in voor de eenheid die tussen ons, als huisgenoten van een religieuze communiteit, nodig is om goed samen te leven.
In het weekend las ik er iets over waarvan ik denk: dat is waar ik al lang naar zoek, zo kun je daar mee omgaan. Het is een tekst van een abt. Dat is het hoofd van een abdij, van de monniken die er wonen. Hij heet Alberic Bruschke en woont in de Trappistenabdij te Diepenveen (bij Deventer).
Ik citeer hem:
"Ik besteed er tijd en aandacht aan om de zorgen van alledag weg te parkeren, om te worden als een visser aan het water, die leert kijken naar wat er beweegt in het water. Zo leer ik kijken naar wat er in mezelf omgaat zonder mezelf daarin te verliezen. Zo leer ik bij mezelf te zijn, mezelf onder ogen te zien. Dat kan alleen als je de zorgen van alledag even wegzet. Dan ervaar ik ruimte, leegte in mijn ziel. Die heb ik nodig om mezelf te kennen, te aanvaarden, maar ook om over mijn eigen muur, korst of schil heen te kijken. In die echte stilte welt de dankbaarheid op in mijn hart (...), dan loop ik over van dankbaarheid, dan weet ik: God is er - Gij zijt er."
Je hoeft geen monnik te zijn - of frater - om zo elke dag weer naar jezelf te kijken. Die afstand nemen en naar je eigen gevoelens, wat er zich in je afspeelt, kijken als een visser bij het water....dat kan iedereen. Maar het is volgens mij wel een van de moeilijkste dingen in het leven. Zo schrijft Alberich Bruschke er ook over.
In het dagboek van Etty Hillesum vind ik - in de kern - diezelfde worsteling om innerlijk vrij te worden, onafhankelijk van wat er zich buiten je afspeelt, onafhankelijk van wat anderen vinden, verwachten, voelen, en onafhankelijk van gebeurtenissen die iets met jou doen. Een moeilijke weg, zo beschrijft zij hem ook, maar wel zeer de moeite waard om af te lopen!
Of zijn er mensen die het hier niet mee eens zijn, die een heel andere kijk op het leven hebben?
Reacties: 4 reacties : bekijk reacties >>>
op zaterdag, 02/07/05 reageerde fr. Paul:
Jan,
Je laatste reactie doet me eraan denken, hoe belangrijk het is dat ik mijn hart vrij maak voor Hem. Zolang mijn hart vol is van mezelf, vervuld van mijn eigen verlangens, ideeën, plannen, kan God er niet in wonen. Om Hem toe te laten in mijn hart en in mijn leven, moet ik ruimte scheppen. Alles wat me trekt in de wereld om me heen, moet naar het tweede plan verschuiven, anders gaat het overheersen.
op vrijdag, 01/07/05 reageerde jan:
Inderdaad, het is een aandachtig zijn voor eigen gevoelens. Je er niet door laten vastklampen. Zo kun je onbarmhartig gedrag voorkomen. Dus een soort "bevrijdingsmodel" Je bevrijden van eigen gevoelens.
Anderzijds zoals ik schreef is er ook een aandacht schenken aan gevoelens , geest enz van de anderen. Dit is de basis van mededogen volgens de boeddhistische traditie. Dit is volgens mij ook werkelijk de basis van mededogen, barmhartigheid dus. Zo ga je zeker een stap verder in het ontwikkelen van barmhartigheid.
Maar in hun meditatie gaan zij , de boeddhisten, nog verschillende stappen verder. Zij mediteren van loslaten van eigen gevoelens naar aandacht hebben voor gevoelens van anderen, naar ons waanidee van verzelfstandiging ( ons idee van we zijn ' zelfstandig, apart van de ander, wat volgens hen niet zo is) en zo verder naar een soort rusten in ' de universele grond'. Misschien is dit de ' leegte ' in de ziel zoals beschreven in de tekst van de visser hierboven? Het hoeft geen betoog dat deze universele grond, God, Kristus is ,voor ons Kristenen. Uiteraard spreken de boeddhisten niet van Kristus of van God.
Het ervaren van Gods nabijheid komt volgens mij niet bij het ' niet vastklampen aan de eigen gevoelens ' maar in een verder stadium, het stadium van de leegte of de volheid van de ziel, het stadium van ' universele grond'. Uiteraard kan alles ook op hetzelfde moment:afstand nemen van eigen gevoelens, aandacht voor gevoelens van de ander en het ervaren van de universele grond, zijnde God. Maar dit is volgens mij niet altijd het geval.
Wat ik wil zeggen is dit: door toevallig te lezen over boeddhistische meditatie te lezen kwam ik tot een merkwaardige overeenstemming tussen enerzijds de kern van het boeddhisme en anderzijds de fraters van Tilburg. Deze overeenstemming is het mededogen, de barmhartigheid.
M.vr.gr.
Jan
op donderdag, 30/06/05 reageerde fr. Paul:
Jan,
Ik zie dit inderdaad als meditatie, binnen de christelijke traditie omdat het ervaren van Gods nabijheid er een belangrijke rol in speelt.
Het gaat er volgens mij om alert te zijn op eigen gevoelens, met de bedoeling om je er niet door te laten meeslepen. Zo kun je onbarmhartig gedrag voorkomen en barmhartig gedrag ontwikkelen.
op woensdag, 29/06/05 reageerde jan:
Dit lijkt me meditatie. Of zulke meditatie aanwezig is in de Kristelijke geschiedenis, in de Kristelijke wereld weet ik niet. Waarschijnlijk wel.
De Boeddhisten hebben een grote traditie van meditatie. Men spreekt hier soms van het bevrijdingsmodel, waarbij men de geest laat rusten in zijn natuurlijke staat, waarbij alle soorten vastklampen verlaten worden, zowel positieve als negatieve gedachten en emoties, alsook neutrale gewaarwordingen, maw het is een soort toekijken en loslaten van. Het vastklampen aan deze eigen gedachten en emoties wordt gestopt. In die meditatie blijft men alert, schenkt aandacht aan gevoelens , geest zonder er zich aan vast te klampen.
Een stap verder is: niet alleen alert zijn voor eigen gevoelens, eigen geest, eigen lichaam, maar aandacht schenken aan geest, gevoelens enz van de anderen. Dit is de basis van mededogen.
Is dit laatste niet enorm belangrijk voor de fraters. Zeer belangrijk is toch mededogen.
Jan
