[Vorig bericht: "Katharsis in Koningsoord"] [Volgend bericht: "Altijd blij?"]
19/09/2005: "God zoeken in de eucharistie"
Afgelopen weekend sprak ik enkele mensen die hebben deelgenomen aan de Wereldjongerendagen in Keulen. Eén van hen was, net als ik, onder de indruk van de homilie (preek) die Benedictus XVI in de slotviering op zondagochtend heeft gehouden.
Waarom spreekt die preek me zo aan? Waarom lees ik die en herlees ik die? Waarom ben ik blij iemand te spreken die er ook door geraakt is?
De preek heeft alles te maken met 'God zoeken'... maar waarom zoek ik God? Waarom richt ik mijn leven zo in dat het zoeken van God daarin de centrale plaats inneemt? En hoe helpt de preek van Benedictus me op weg?
In zijn preek zijn tegenstellingen te vinden: leven/dood, bevrijding/slavernij, liefde/haat,geweld. Ik weet en voel daarbij dat ik een keuzemogelijkheid heb. Ik kan kiezen voor leven, bevrijding en liefde maar ook voor dood, slavernij en haat/geweld. Dat klinkt misschien vreemd. Toch zien we om ons heen dat er mensen zijn die kiezen voor geweld en voor haat. Ook kennen we allemaal mensen die blijven vastzitten in een of andere vorm van 'verslaving', aan bezit, status, zelfmedelijden, comfort of wat dan ook. Ze doen geen moeite om daarvan los te komen. Het is niet altijd gemakkelijk om je vrij te maken uit 'slavernij' of om de weg van haat en geweld te vermijden of te verlaten. Ik kan soms goed begrijpen dat mensen die weg opgaan, zich door hun emoties laten meesleuren... en toch is het niet goed. Het is de weg die naar de dood leidt, de weg die het leven geweld aandoet.
Het leven van Jezus laat een onvoorwaardelijke keuze zien voor leven, bevrijding en liefde.
Het is een keuze waarbij ik me niet altijd gemakkelijk voel, want waarom vecht Hij met zijn apostelen niet terug tegen die Farizeeën en schriftgeleerden die tegen Hem samenzweren? Waarom laat Hij die mensen op hun posities zitten, terwijl Hij zegt dat ze te veel vastzitten aan de letter van de Thora (de joodse wet) en daar kwaad mee doen?
Toch heb ik gaandeweg geleerd dat haat bij anderen haat oproept, en dat geweld leidt tot meer geweld. Vanuit de liefde leven - en zelfs de haat en het geweld van anderen daarmee beantwoorden - is geen gemakkelijke weg. Het is voor mij wel de weg die leven geeft, aan mezelf en aan anderen. Het is de weg van de zuiverheid, de mooie en goede weg, omdat zó leven niet ten koste gaat van anderen. Maar wie brengt dat altijd en helemaal op?
Daarin is Jezus het grote voorbeeld, voor mij en voor alle christenen.
Wat zo bijzonder is aan de eucharistie, is dat we daarin telkens opnieuw kunnen beleven dat liefde (leven, bevrijding) overwint, dat de dood niet het laatste woord heeft. Het is een gedenken van Jezus' laatste avondmaal met de apostelen, maar het is tegelijk het mogen ervaren van zijn aanwezigheid nu, onder ons. Dat Hij de dood in de ogen zag en toch voor de liefde bleef kiezen (en niet voor haat, geweld en dood), gaat niet alleen over die ene avond, bijna 2000 jaar geleden in Palestina, maar het gaat over ons leven, hier en nu, en Jezus wil daarbij zijn.
In het brood en de wijn - die in de eucharistie zijn Lichaam en Bloed worden - wil Hij in ons aanwezig zijn, in het leven van vandaag.
Ik ben blij dat ik in deze traditie mag staan. Ik ben blij dat ik aan de eucharistie mag deelnemen en mag ervaren dat Jezus in mij wil leven en wonen. Het is voor mij een ontmoeting met Hem, die intenser is als ze gedragen wordt door mijn gebed en meditatie door de dagen heen. Zulke ontmoetingen houden me ook 'bij de les'. Als ik soms wel eens de neiging heb om niet te kiezen voor de weg van leven, bevrijding en liefde (omdat dat zo'n moeilijke weg is), weet ik dat het niet goed is om daaraan toe te geven. Zoals Benedictus het zegt: het is veel mooier nodig te zijn en er voor anderen te zijn, dan alleen maar te vragen naar het comfort dat ons wordt aangeboden.