[Vorig bericht: "Toren van Babel"] [Volgend bericht: "Zending in de kerk"]
08/04/2006: "Barmhartigheid: los verkrijgbaar?"
Voor fraters is het begrip ‘barmhartigheid’ belangrijk. Het is een kernbegrip van onze spiritualiteit, samen met het begrip ‘broederschap’.
Wat is dat eigenlijk, barmhartigheid? Is dat niet een ouderwets woord?
En kun je daar, spiritueel gesproken, wel van leven?
Voor mij is barmhartigheid niet los te denken van mijn relatie met God.
Een definitie van barmhartigheid kan ik niet geven, maar om voor mezelf duidelijk te krijgen wat het inhoudt, kijk ik naar Jezus.
Hij was bij uitstek Degene die liet zien hoe God barmhartig is en Hij riep ons op om Gods barmhartigheid te willen zien en ontvangen. Daarnaast hield Hij ons voor om zelf ook barmhartig te zijn.
Wat houdt dat dan concreet in, barmhartig zijn?
Zo leven dat je het leven voor anderen aangenamer, voller, rijker maakt. Anderen laten ervaren dat ze bemind zijn om wie ze zijn, en zonder dat ze daarvoor eerst aan allerlei voorwaarden moeten voldoen.
Concrete voorbeelden: Een zieke bezoeken. Een goede relatie onderhouden (voor zover het van jou afhangt) met de mensen om je heen. Soms: de eerste stap zetten om een ruzie bij te leggen. Veel werk kan alleen goed gedaan worden als je het vanuit een barmhartige houding doet. Dat geldt volgens mij voor alle werk met mensen, zoals bijvoorbeeld het verplegen of het behandelen van zieken, het geven van onderwijs of het uitoefenen van een functie als maatschappelijk werker.
Barmhartigheid zelf is dus voor mij niet iets waar ik spiritueel van kan leven. Dat geldt wel voor mijn relatie met God, en van daaruit streef ik naar een barmhartige levenshouding.
Ik zie ‘barmhartigheid’ dan ook niet als ‘los verkrijgbaar’. Ze moet volgens mij altijd gefundeerd zijn in een levensovertuiging.
In het christendom speelt barmhartigheid vanouds een belangrijke rol.
Wie barmhartig probeert te leven vanuit een andere levensovertuiging dan het christendom, zal ook een andere kleur geven aan barmhartigheid. Dat geldt bijvoorbeeld voor moslims of voor humanisten. Omdat zij anders in het leven staan dan christenen, zullen zij barmhartigheid anders zien en beleven.
Het kan goed zijn om daarover met elkaar in dialoog te treden en de overeenkomsten en verschillen te onderzoeken. Maar je moet daarbij volgens mij goed zien dat je niet over precies hetzelfde spreekt.
Ik schreef niet alleen over zelf barmhartig zijn maar ook over het ontvangen van barmhartigheid. Van God, de Barmhartige. Van medemensen, maar dan heb ik al gauw de beleving dat ik het indirect toch van Hem krijg.
Voor mij betekent ‘barmhartigheid ontvangen’: mezelf niet te veel opblazen, erkennen dat ik niet alles zelf kan en dat ik van Gods barmhartigheid afhankelijk ben om echt te kunnen leven. Als ik het zo kan zien, sta ik ook open voor al die dagelijkse kleine dingen waaruit zijn barmhartigheid blijkt en die het leven mooi maken.